In gesprek met Tata Steel

Op dinsdag 10 mei 2022 ging Hans van den Berg, CEO van Tata Steel Nederland, en Annemarie Manger, Directeur Duurzaamheid, live in gesprek met omwonenden en iedereen die betrokken is of zich betrokken voelt bij wonen en leven in de omgeving van Tata Steel.

Centraal tijdens deze tweede sessie stond de productie van staal met waterstof en hoe wij in 2050 volledig CO2-neutraal staal gaan maken. Er werd uitgebreid stil gestaan bij de haalbaarheid van de waterstofroute, welke voorwaarden er zijn en welke concrete vervolgstappen worden genomen. Ook werd ingegaan op de impact op de omgeving en welke stappen Tata Steel kan nemen om burgers en het lokale bedrijfsleven mee te nemen in het traject van de komende jaren.

De opname van deze sessie is terug te kijken via deze link of hieronder via de video. De meest gestelde vragen en antwoorden staan onderaan deze pagina. Meer informatie over onze groene waterstofroute is ook hier te vinden.

 

De volgende sessie
Wilt u op de hoogte blijven wanneer de volgende sessie gaat plaatsvinden? Houd deze pagina in de gaten, schrijf u in voor de online nieuwsbrief RondomStaal of volg ons op Facebook en Twitter.

 

Meest gestelde vragen

Planning 

Wat gaat Tata Steel de komende jaren doen om over te kunnen gaan op staalproductie met waterstof? En wat betekent dit voor de omgeving? 
Om de overgang naar groen staal in een schone omgeving in uiterlijk 2030 mogelijk te maken, zijn we gestart met de technische voorbereidingen. Het hele proces naar groen staal bestaat uit een aantal fasen. We zitten nu in de ontwerpfase. In deze fase maken we cruciale keuzes over de DRI-fabriek en bijbehorende elektrische ovens en welke bedrijven deze installaties gaan bouwen. Ook krijgen we een globaal inzicht in de impact van de keuzes op de uitstoot van CO₂ en andere emissies en wat deze keuzes betekenen voor de benodigde investeringen. We willen in 2029 de nieuwe fabrieken opstarten en een Hoogoven, Kooks- en Gasfabriek 2 en een deel van de Sinterfabriek sluiten. In deze fase neemt de productie niet toe, maar gaat deze geleidelijk over van de huidige naar de nieuwe installaties. Daardoor zal ook een geleidelijke verbetering optreden van de luchtemissies. Dit uiteraard naast de verbeteringen die we al hebben doorgevoerd via onze Roadmap Plus.   

 
Overlast 

Hoe ziet u de overgang van de oude naar de nieuw fabrieken? Er wordt namelijk gezegd dat we daardoor een poos in nog meer uitstoot moeten leven. 
Het opstarten van de nieuwe installaties vindt stap voor stap plaats. Dat betekent dat de bestaande en nieuwe fabrieken een bepaalde periode naast elkaar in bedrijf zijn. Deze geleidelijke overgang creëert meteen een verbetering van de lokale luchtkwaliteit, omdat een groeiend aandeel van de totale staalproductie in de nieuwe en schonere installaties wordt geproduceerd. Er kan beperkte geluidsemissie plaatsvinden. Daarom kijken we ook heel goed vooraf naar de wijze waarop we dit zoveel mogelijk kunnen beperken.  

En hoeveel last kunnen omwonenden verwachten tijdens de bouwfase van de fabrieken? 
Tijdens de bouw zal er tijdelijk meer overlast zijn. Tata Steel moet daarbij voldoen aan de wettelijke bepalingen en vergunningsvoorschriften. Ter voorbereiding van de vergunningsaanvragen wordt onderzoek gedaan naar o.a. luchtemissies en geluid tijdens bouwactiviteiten. Wij zullen lucht- en geluidsemissies zoveel mogelijk beperken door de bouwvoorbereidingen elders te laten plaatsvinden en installaties zoveel mogelijk in zijn geheel aan te leveren. Daarnaast wordt zoveel mogelijk gebruikt gemaakt van elektrische voertuigen en ander materieel.  

Wat is de vermindering van zware metalen die bij de nieuwe fabrieken uitgestoten worden? 
Omdat we bij het nieuwe staalmaakproces waterstof gaan inzetten in plaats van kolen, zal de uitstoot van diverse emissies drastisch verminderen. Aan het eind van de ontwerpfase (zomer 2022), verwachten we hier een globaal inzicht van te hebben.

Participatie  

Op welke manier willen jullie burgers actief betrekken bij de energie transitie van Tata Steel? 
We hebben regelmatig overleg met onder andere omwonenden en lokale bestuurders. We vinden het essentieel dat belanghebbenden vanaf het begin betrokken zijn bij onze plannen. Dit doen wij door middel van een participatietraject dat begin 2022 van start is gegaan. Het doel is in een zo vroeg mogelijk stadium omwonenden en andere belanghebbenden te informeren en om input te vragen en meningen te polsen. Tijdens de formele vergunningsprocedure zijn er ook inspraakmogelijkheden. Dit kan in verschillende fasen door het indienen van een zienswijze en later in het stadium door het indienen van beroep. Daarnaast zijn we ook aan het bekijken op welke wijze we mensen en bedrijven in de omgeving nog meer kunnen betrekken bij onze plannen.

 

Waterstof, groene energie en aardgas 

Wat is waterstof en is het gevaarlijk? 
Waterstof is een brandbaar gas. Het is kleurloos, geurloos en bevat geen koolstof. Je kunt waterstof gebruiken zoals aardgas. Je kunt ermee koken, een huis mee verwarmen en wij gaan het inzetten in ons productieproces. Waterstof wordt al decennialang op grote schaal veilig gebruikt in de industrie en de chemie. Het heeft, in vergelijking met aardgas, een lagere ontstekingstemperatuur en ruimere explosiegrenzen. Als waterstof reageert met zuurstofgas komt er dus veel energie vrij. Een voordeel is wel dat waterstof een licht molecuul is, waardoor het gas snel opstijgt en zich snel verspreid. Waterstof is niet gevaarlijker dan andere brandstoffen, zoals aardgas of benzine. 

Hoeveel waterstof en energie hebben jullie nodig?  
Wij verwachten dat we vanaf 2030 bij benadering 100 kiloton groene waterstof per jaar nodig zullen hebben. Wanneer we de tweede hoogoven hebben vervangen, zal dat oplopen tot ongeveer 370 kiloton groene waterstof per jaar. Wanneer alle waterstof door lokale windmolens op de zee wordt geproduceerd, dan hebben we in 2030 tot 1.1 GW aan elektriciteit nodig. Dit is inclusief de elektriciteit die we gebruiken voor de elektrische ovens en andere installaties. De Nederlandse overheid kondigde in maart 2022 aan om de geplande capaciteit van elektriciteit te willen verhogen naar 21 GW in 2030. Daarmee wordt ons elektriciteitsverbruik voor de productie van waterstof 5% van de totale energie die de windmolens op zee maken. Dit komt boven op de 0.7 GW elektriciteit die nodig is om de elektrische ovens en de rest van de site van energie te voorzien. 

Waar gaat Tata Steel de groene energie en waterstof vandaan halen? Gaan jullie bijvoorbeeld alle wind op zee opkopen? 
Op drie manieren kunnen we aan groene waterstof komen:  

  • Lokale productie. Dit kan op ons terrein, maar ook ergens anders in Nederland plaatsvinden. Hierbij wordt groene waterstof gemaakt met lokale windenergie die direct wordt omgezet naar waterstof. Gasleidingen transporteren de waterstof vervolgens in gasvorm naar ons terrein. We verwachten dat dit een reële optie is in 2030.  
  • Regionale import. De waterstof wordt in de Europese regio geproduceerd en over een grotere afstand naar IJmuiden getransporteerd. Deze optie is afhankelijk van een Europees en Nederlands waterstofnetwerk.  
  • Productie elders in de wereld. De waterstof wordt geïmporteerd en verscheept over grote afstanden naar Tata Steel.  

Belangrijk voor de overgang naar een groene staalproductie is het opzetten van een Nederlands waterstofnetwerk met een connectie naar het terrein van Tata Steel in IJmuiden. Het netwerk verspreidt de waterstof via pijpleidingen naar de rest van het land. Daarbij kan voor 85% gebruik gemaakt worden van bestaande infrastructuur, waardoor de kosten relatief laag blijven. Om veranderingen in vraag en aanbod goed op te vangen, zijn opslagfaciliteiten voor waterstof nodig. 

Er zijn experts die zeggen dat de waterstofroute voor Tata niet haalbaar is. Waarom denkt u daar anders over? 
We realiseren ons dat dit een heel ambitieus plan is. En dat het hele korte en strakke tijdslijnen zijn. Maar we hebben niet voor niets een haalbaarheidsstudie laten uitvoeren, samen met FNV. Hieruit bleek dat het haalbaar is. De ambities in Nederland zijn ook enorm toegenomen. De overheid heeft aangekondigd het aandeel wind op zee te willen verdubbelen. En we merken dat onze klanten steeds meer vragen om groen staal. En ook bereid zijn om hiervoor meer te betalen. Dus alle lichten staan op groen.   

Is er ruimte voor een waterstoffabriek en van welke capaciteit?  
Om voldoende waterstof te produceren, moeten ook op grote schaal electrolysefabrieken gebouwd worden. Zo’n installatie maakt waterstof en zuurstof met behulp van (groene) stroom. Om 100 kiloton waterstof per jaar te produceren (en tegelijkertijd 900 kiloton zuurstof), is naar verwachting 1.1 GW electrolysecapaciteit nodig. In Nederland zijn hiervoor diverse initiatieven gestart. 

Is de nieuwe manier van staal maken een bewezen technologie? Met andere woorden, weet u zeker dat de techniek zal slagen? 
Voor het maken van staal op basis van waterstof gaan wij de DRI-technologie (direct reduced iron) gebruiken. DRI-technologie is een techniek waarbij ijzererts niet in een hoogoven, maar in een DRI-fabriek wordt gereduceerd. Anders dan een hoogoven, verbruikt de DRI-fabriek aardgas of waterstof, in plaats van kolen. Hierdoor komt de CO₂-uitstoot van het staalproces fors lager uit. De technologie bestaat sinds 1960 en wordt op meerdere locaties in de wereld toegepast, met name met aardgas. Onze fabriek gaat grotendeels draaien op waterstof, dat gebeurt nog nergens op deze schaal. 

Wat betekent het als gas schaarser gaat worden? Nog meer steenkool, met andere woorden: nog meer vervuiling? 
De nieuwe technologie gaat uit van waterstof en als dat niet beschikbaar is op aardgas. Kolen passen niet in deze installaties.  

Wordt de kennis die Tata Steel heeft over waterstof ook met andere bedrijven gedeeld?
Tata Steel werkt met verschillende bedrijven aan de overgang naar staal maken op basis van waterstof. Door te investeren in deze groene waterstofroute, ontwikkelen we een sterkere samenwerking en kennisdeling tussen industriële partijen, publiek-private sectoren en innovatie hubs. Tata Steel Nederland is actief in een netwerk van 70 nationale en internationale kennispartners, variërend van eindgebruikers tot onderzoeksinstituten en overheden. In de afgelopen vijf jaar hebben we meer dan 80 projecten met partners uitgevoerd.

Om uiteindelijk groen staal te maken, moeten nog veel hobbels genomen worden. Hoe weet u zeker dat de waterstofroute gaat slagen? 
We realiseren ons dat dit een heel ambitieus plan is. En dat het hele korte en strakke tijdslijnen zijn. Maar we hebben niet voor niets een haalbaarheidsstudie laten uitvoeren, samen met FNV. Hieruit bleek dat het haalbaar is. De ambities in Nederland zijn ook enorm toegenomen. De overheid heeft aangekondigd het aandeel wind op zee te willen verdubbelen. En we merken dat onze klanten steeds meer vragen om groen staal. En ook bereid zijn om hiervoor meer te betalen. Dus alle lichten staan op groen.   

Financiën en steun 

Steunt het management in India de waterstofroute?
Voor onze plannen hebben we volledige steun van ons moederbedrijf in India. IJmuiden wordt de eerste locatie van Tata Steel Limited die staal gaat maken op basis van waterstof.   Het is voor ons moederbedrijf belangrijk dat dit succesvol wordt.

Wie gaat de overstap naar groen staal betalen? 
Voor de overgang naar groen staal lopen de investeringen in de miljarden. En de meerderheid van deze investeringen moeten binnen de komende 10-15 jaar gebeuren. Dat is inclusief de tweede fase nà 2030. Tata Steel Nederland zal een grote bijdrage leveren. Wij hebben al een aardig bedrag voor onze investeringen opzij gezet, maar dat is niet genoeg. Samen met ons moederbedrijf en de Nederlandse overheid maken we een gedegen financieel plan op waarmee we de overgang op een zo kort mogelijke termijn kunnen realiseren. Wij vragen hulp aan de overheid om met name te investeren in de infrastructuur voor de transport van waterstof, iets dat voor heel Nederland van belang is.

Hoeveel budget hebben jullie nodig van de overheid? 
In samenspraak met ons moederbedrijf en de Nederlandse overheid stellen wij een gedegen financieel plan op waarmee we onze overgang naar groen staal in een schone omgeving op een zo kort mogelijke termijn kunnen realiseren. Het is nu te vroeg om hier al uitspraken over te kunnen doen.

Vergunningen en overheid 

De start van het proces is gekoppeld aan de initiële vergunningaanvraag van Tata Steel. Wanneer komt die?  
Om een initiële vergunningsaanvraag in te kunnen dienen, is specifieke informatie nodig. Deze informatie is afhankelijk van de uitkomsten van de ontwerpfase, waar we nu in zitten. In deze fase maken we bijvoorbeeld cruciale keuzes over de DRI-fabriek en bijbehorende elektrische ovens en welke bedrijven deze installaties gaan bouwen. We hopen deze fase in de zomer af te sluiten. Zodra we daar meer inzicht en voldoende informatie hebben, starten we de initiële vergunningsaanvraag op. Geïnteresseerden kunnen via de gebruikelijke wegen van de overheid op de hoogte gehouden worden.  

Wat zijn de randvoorwaarden die overheden moet realiseren om Groen Staal plan succesvol te kunnen implementeren?  
Om te slagen in de overgang naar groen staal, zal aan een aantal randvoorwaarden moeten voldoen. Waaronder: voldoende en betaalbare waterstof en groene elektriciteit, voldoende financiële middelen, het verbeteren van de directe leefomgeving, steun van de overheid en snelle en zorgvuldige vergunningverlening. Uit het haalbaarheidsonderzoek van Roland Berger blijkt dat aan deze randvoorwaarden voldaan kan worden.  

Tata Steel heeft in het verleden diverse projecten gestart: HIsarna, CCS en nu dit weer. Waarom gaat dit wel gaan lukken? 
Tata Steel Nederland staat wereldwijd bekend als een van de meest toonaangevende en meest CO2-efficiënte staalbedrijven ter wereld. Om duurzaam staal te maken,  investeren wij veel in onderzoek en ontwikkeling, zoals bijvoorbeeld tot vorig jaar in het CCS project dat we al in een ver gevorderd stadium hadden voorbereid. De ontwikkelingen gingen echter sneller dan we hadden kunnen voorzien. De wens uit de samenleving en vanuit onze eigen medewerkers en FNV gingen duidelijk de richting van de vervroeging van waterstof uit. Wij geloven dat we met de groene waterstofroute het pad bewandelen waarmee we op korte- en op lange termijn het beste duurzaam staal kunnen gaan maken. Dat blijkt ook uit het haalbaarheidsonderzoek dat wij, samen met de FNV, hebben laten uitvoeren door Roland Berger, een onafhankelijk onderzoeksbureau.

Hergebruik en circulariteit 

Wat doen jullie om helemaal circulair te zijn? 
We vinden het belangrijk dat we zo duurzaam mogelijk staal te maken. Dat heeft betrekking op de hele keten, van de grondstofwinning, het vervoer en het daadwerkelijke staalmaakproces. Circulariteit is daar een onderdeel van. Nu al wordt het grootste gedeelte van de interne reststromen opnieuw ingezet in ons proces. Daarnaast hergebruiken we ‘oud ijzer’ (schroot) in onze staalproductie. We doen ook intensief onderzoek naar de mogelijkheden voor hergebruik van producten van onze klanten. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld het gebruik van autowrakken (zinkhoudend schroot uit de auto-industrie) en oude stalen verpakkingen (tin-houdend schroot).


Roadmap Plus

Wanneer stopt Tata Steel met de uitstoot van de zeer zorgwekkende stoffen?
Naast de maatregelen binnen de Roadmap Plus is Tata Steel gestart zijn er een aantal maatregelen om de uitstoot van zogenoemde zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) vanaf de site in IJmuiden verder te verminderen en daarmee de impact op de omgeving fors te reduceren. Alle maatregelen zijn in een plan vastgelegd, dat bij de Omgevingsdienst is ingediend. De implementatie van dit reductieplan is al deels van start gegaan en wordt in de komende jaren verder uitgebreid. Zo verwachten we dit jaar de uitstoot van PAK-stoffen met circa 50% te verminderen.

Voorbeelden van belangrijke maatregelen uit het verbeterprogramma Roadmap Plus:

  • Bij de Sinterfabriek is een elektrofilter gebouwd om de lucht uit de sinterkoelers te reinigen. Hiermee is de uitstoot van zware metalen vermindert. 
  • Bij de Pelletfabriek gaan wij een ontstoffingsinstallatie bouwen waardoor we volgend jaar de uitstoot van lood, zware metalen en stof fors reduceren. 
  • Wij gaan bij de Kooks- en Gasfabriek 2 verbeteren wij de mechanische afdichting verbeteren, waardoor geur en uitstoot van PAKs is afgenomen en nog verder zal afnemen. 
  • Bij de Oxystaalfabriek bereiden we ons voor op de realisatie van een extra (derde) afzuiginstallatie. Hierdoor vinden er minder emissies van stof en zware metalen plaats via het dak van de fabriek. De realisatie hiervan staat voor 2023 gepland.  

Hoe vertaalt dit plan zich in onze zorgen op de korte termijn?
We nemen het uiteraard zeer serieus en wij vinden het erg als mensen in de omgeving van onze fabrieken zich zorgen maken. Daarom zetten wij vol in op het verder verminderen van emissies op de korte termijn. Zo gaan wij dit jaar de uitstoot van PAK-stoffen met circa 50% reduceren. En volgend jaar de looduitstoot met circa 70%. Wij zetten alles in werking om versneld een schone omgeving te realiseren. Het pakket aan maatregelen, de Roadmap Plus, versnellen we maximaal en extra maatregelen zijn toegevoegd. De eerste oplossingen zijn inmiddels al in bedrijf. Dat heeft ertoe geleid dat de emissies van onder andere geur, stof en geluid in de omgeving zijn afgenomen. En ook dit jaar en de komende jaren gaan wij onze uitstoot verder verminderen. 

Kunnen jullie niet al het slak inpandig verwerken?
In 2020 hebben we de nieuwe fabriekshal voor de verwerking van het bijproduct ROZA-slak in gebruik genomen, waardoor er geen grafiethoudend stof richting de omgeving verwaait. Daarna hebben we diverse aanpassingen in de slakverwerkingsproces en het productieproces van de Staalfabriek doorgevoerd, waardoor het aandeel slakstof afkomstig van verwerking converterslak sinds begin 2020 is gehalveerd. Deze maand nog is een nieuwe reeks slakkenputten in bedrijf genomen die zijn voorzien van een mobiele overkapping. Dit betekent dat wij nu de complete stroom aan converterslak overkapt koelen. Hierdoor neemt de stofverspreiding tijdens de slakverwerking nog verder af. En ook daar stoppen we niet. Als onderdeel van de Roadmap Plus doen we onderzoek naar een volledig nieuwe manier van slakverwerking.

Overige vragen

Zorgen jullie ook dat de geopolitieke afhankelijkheden van derde landen bij import beperkt blijven? 
De Europese staalindustrie heeft te maken met verschillende impactvolle ontwikkelingen. Zo staat zij voor een enorme vergroeningsopgave: vóór 2050 van CO₂-intensief naar CO₂-neutraal. Daarnaast heeft de industrie te maken met een sterk concurrerende wereldmarkt, waar niet overal dezelfde duurzaamheidseisen aan de productie van staal worden gesteld. En de geopolitieke ontwikkelingen versterken de noodzaak om minder afhankelijk te zijn op het gebied van staal, energie en andere grondstoffen. Het versneld ontwikkelen van groene-energietechnologieën is daarom van toenemend strategisch en economisch belang. Voor Nederland en voor Europa.

 

Naar tatasteel.nl - Sitemap - Algemene gebruiksvoorwaarden - Privacyverklaring - Cookiebeleid

© Copyright Tata Steel IJmuiden - 2022

Volg ons